|
|
ปลาไม่ดื่มน้ำจริงไหม? เฉลยกลไกการอยู่รอดของปลาในน้ำ
เคยสงสัยไหม? ว่าปลาที่อยู่ในน้ำตลอดเวลา เขาดื่มน้ำเหมือนมนุษย์หรือไม่? เพราะดูเผินๆ เหมือนน้ำอยู่รอบตัวเขาตลอดอยู่แล้ว คำถามนี้ฟังดูง่ายแต่คำตอบกลับซับซ้อนกว่าที่คิด เพราะ “ปลา“ มีวิธีการจัดการน้ำในร่างกายที่แตกต่างกันไปตามชนิดและสภาพแวดล้อมของมัน
ปลาน้ำจืด vs ปลาน้ำเค็ม ต่างกันยังไง?
จริงๆ แล้วคำตอบคือ ปลาบางชนิดดื่มน้ำ และบางชนิดไม่ดื่มน้ำเลย ขึ้นอยู่กับว่ามันอาศัยอยู่ในน้ำประเภทใด
ปลาน้ำจืด – ไม่ดื่มน้ำ!
ปลาน้ำจืดอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีน้ำเจือจางกว่าของเหลวในร่างกายของมัน น้ำจึงซึมเข้าสู่ร่างกายผ่านผิวหนังและเหงือกอยู่ตลอดเวลา เพื่อรักษาสมดุล ปลาน้ำจืดจึงไม่จำเป็นต้อง “ดื่มน้ำ” เพิ่ม แต่จะขับน้ำส่วนเกินออกมาทางปัสสาวะ เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายบวมน้ำเกินไป
ปลาน้ำเค็ม – ดื่มน้ำ!
ตรงกันข้ามกับปลาน้ำจืด ปลาน้ำเค็มอยู่ในน้ำที่มีความเข้มข้นของเกลือสูงกว่าร่างกาย น้ำจึงมีแนวโน้มจะ “ออกจากร่างกายปลา” ผ่านทางเหงือก ปลาน้ำเค็มจึงต้อง ดื่มน้ำทะเล เข้าร่างกายเพื่อชดเชยน้ำที่สูญเสียไป จากนั้นจะขับเกลือส่วนเกินออกทางเหงือกและปัสสาวะ เพื่อรักษาความสมดุลภายใน
ระบบ “ออสโมซิส” กลไกสำคัญของการอยู่รอด
หลักการทั้งหมดนี้เกิดขึ้นจากกระบวนการที่เรียกว่า ออสโมซิส （Osmosis） ซึ่งเป็นการเคลื่อนที่ของน้ำผ่านเยื่อบางๆ จากบริเวณที่มีความเข้มข้นของน้ำมาก ไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของน้ำต่ำกว่า เพื่อปรับสมดุล ทั้งปลาน้ำจืดและปลาน้ำเค็มต่างต้องควบคุมกระบวนการนี้อยู่ตลอดเวลา เพื่อไม่ให้ร่างกายเสียสมดุลน้ำและเกลือแร่
แล้วปลาที่อยู่ได้ทั้งน้ำจืดและน้ำเค็มล่ะ?
บางชนิด เช่น “ปลากะพงขาว” หรือ “ปลาแซลมอน” สามารถอาศัยได้ทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม เพราะมีระบบร่างกายที่ปรับตัวได้ดีเยี่ยม เมื่ออยู่ในน้ำจืดจะหยุดดื่มน้ำ และเมื่ออยู่ในน้ำเค็มก็จะเริ่มดื่มน้ำเพื่อรักษาสมดุลทันที
สรุป
ดังนั้นคำตอบของคำถามที่ว่า “ปลาไม่ดื่มน้ำจริงไหม?” คือ “ไม่จริงทั้งหมด” เพราะขึ้นอยู่กับชนิดของปลาและแหล่งน้ำที่มันอาศัยอยู่ — ปลาน้ำจืดไม่ดื่มน้ำ แต่ปลาน้ำเค็มต้องดื่มน้ำเพื่ออยู่รอด
ธรรมชาติของปลานั้นน่าทึ่งกว่าที่คิด เพราะแม้อยู่ในน้ำตลอดเวลา แต่ร่างกายของพวกมันก็ยังต้องทำงานอย่างซับซ้อน เพื่อให้สมดุลน้ำและเกลือในร่างกายพอดีอยู่เสมอ |
|
发表于 2025-10-28 17:44:43