รวมศัพท์ภาษาเหนือ ตัวอย่างประโยคภาษาเหนือ ให้เพื่อนๆ อู้กำเมืองกัน
ภาษาเหนือ เป็นภาษาถิ่นของจังหวัดในภาคเหนืองของไทย ซึ่งภาษาถิ่นนั้นถือว่าเป็นภาษาที่สวยงาม บ่งบอกถึงวัฒนธรรม เอกลักษณ์ ลักษณะความเป็นอยู่ และวิถีชีวิตของผู้คน ในท้องถิ่นของแต่ละภาค ของแต่ละที่ได้เป็นอย่างดี โดยภาษาถิ่นเป็นภาษาย่อยที่ใช้พูดจากันในท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งเกิดจากการใช้ภาษาเพื่อการสื่อความหมาย ความเข้าใจกันระหว่างผู้คนที่อาศัยอยู่ตามท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่งอาจจะแตกต่างไปจากมาตรฐาน หรือภาษาที่คนส่วนใหญ่ของแต่ละประเทศใช้กัน/uploads/allimg/2025/10/9206158996405067347.jpg
โดยภาษาถิ่นของภาคเหนือ เรียกว่าภาษาถิ่นพายัพ （คำเมือง） นั่นคือ ภาษาถิ่นที่ใช้สื่อสารอยู่ในบางจังหวัดของภาคเหนือตอนบน หรือภาษาในอาณาจักรล้านนาเดิม มักจะพูดกันมากในจังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน เชียงราย พะเยา ลำปาง น่าน ลำพูน ตาก แพร่ เป็นต้น โดยในครั้งนี้ เราก็ได้รวบรวมศัพท์ ภาษาเหนือ ที่เรามักจะได้ยินผ่านหูบ่อยๆ มาฝากเพื่อนๆ กัน จะได้ อู้กำเมืองกันได้สบายๆ
คำศัพท์ภาษาเหนือ จากละคร กลิ่นกาสะลอง
[*]กาสะลอง = ดอกปีป ที่มีลักษณะสีขาว กลิ่นหอม
[*]ซ้องปีบ = ดอกปีบที่นำมาประดับผม
[*]เอาแต่ใจ๋ตั๋วเก่า = เอาแต่ใจ
[*]ปี้นั่นน่ะก่ะขี้วอกขี้จุ๊ วอกจะใดก็ฟังบ่ขึ้น = พี่นั้นแหละที่โกหก โกหกยังไงก็ฟังไม่ขึ้น
[*]สลิดดก =ระริกระรี้
[*]แฮ่นป้อจาย = หิวผู้ชาย
[*]หัน = เห็น
[*]หื่อ = ให้
[*]ท่า = คอย
[*]ผ่อ = มอง, ดู
[*]บ่ = ไม่
[*]ยะ = ทำ
[*]ขี้จุ๊ = โกหก
[*]ไค้หัน = อยากเห็น
[*]โตย = ด้วย
[*]จะอั้น = อย่างนั้น
[*]จะไปพั่ง = อย่ารีบ
[*]จะได = อย่างไร
[*]วันศีล = วันพระ
[*]ลำ = อร่อย
[*]แลงนี้ = เย็นนี้
[*]ฮ้อง = เรียก
[*]ติ้ว = หิ้ว
[*]ใจ๋ขึ้น = อารมณ์เสีย
[*]โขด = โกรธ
[*]อะหยัง = อะไร
[*]เฮือน = บ้าน
[*]โฮงยา = โรงพยาบาล
[*]วอก = โกหก,ตอแหล
[*]ฮากแตก = อ้วกแตก
[*]ขอย = อิจฉา
/uploads/allimg/2025/10/3324579140294385362.jpg
คำศัพท์ภาษาเหนือ คำนาม สรรพนาม
[*]เธอ = ตั๋ว（สุภาพ） , คิง （ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย）
[*]ฉัน = เปิ้น （สุภาพ） , ฮา （ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย）
[*]เขา （สรรพนามบุรุษที่ 3） = เปิ้น
[*]ผู้ชาย = ป้อจาย
[*]ผู้หญิง = แม่ญิง
[*]พวกเขา = หมู่เขา
[*]พวกเธอ = สูเขา （สุภาพ）, คิงเขา （ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย）
[*]พวกเรา = หมู่เฮา, เฮาเขา
[*]พ่อ = ป้อ
[*]พี่ชาย = อ้าย,ปี่
[*]ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา = อุ้ย （เช่น แม่อุ้ย ป้ออุ้ย）
[*]พี่สาว = ปี่
[*]ปฏิทิน = ปั๊กกะตืน คำเมืองแท้ๆจะแปลว่าปฏิทิน
[*]โรงเรียน = โฮงเฮียน
[*]เรือน = เฮือน
[*]คำเล่าลือ = กำสีเน
[*]อิฐ = บ่าดินกี่
[*]โรงบาล = โฮงบาล
[*]ร้านค้า = ร้านก้า
[*]กระท่อม = ห้าง
[*]ใคร = ไผ
[*]เพื่อน = เปื้อน
ตัวอย่างประโยค
[*]คนขับรถแดง = ปี้มากั๋นกี่คนครับ? จะไปตี๊ไหน? แปลว่า พี่มากันกี่คนครับ จะไปที่ไหน?
[*]ผู้โดยสาร = หมู่เฮามากั๋น 4 คนเจ้า แปลว่า พวกเรามากัน 4 คนค่ะ
[*]ไผจะฝากซื้ออะหยังบอกได้นะ แปลว่า ใครจะฝากซื้ออะไรบอกได้นะ
[*]ฮาฮักคิงหนาบ่ะเปื้อน แปลว่า กูรักมึงนะโว๊ยเพื่อน
จำนวนนับภาษาเหนือ
[*]1 = นึ่ง
[*]2 = สอง
[*]3 = สาม
[*]4 = สี่
[*]5 = ห้า
[*]6 = ฮก
[*]7 = เจ๋ด
[*]8 = แปด
[*]9 = เก้า
[*]10 = ซิบ
[*]11 = ซิบเอ๋ด
[*]20 = ซาว
[*]21 = ซาวเอ๋ด
[*]25 = ซาวห้า
[*]120 = ร้อยซาว
[*]1,000 = ปัน
[*]1,100 = ปันเอ็ด
ตัวอย่างประโยค
[*]นักท่องเที่ยว = ไปสนามบินราคาเท่าไหร่คะ?
[*]คนขับรถแดง = ซาวห้าบาท แปลว่า 25 บาท
พืช ผัก ผลไม้ ภาษาเหนือ
[*]มะละกอ = บะก้วยเต๊ศ
[*]แตงล้าน = ม่ะแต๋งซั้ง （ ร้านที่ทำให้เครือแตงพันขึ้นไป ทางเหนือเรียกว่า ซั้ง ）
[*]กล้วยน้ำว้า = ก้วยอ่อง / ก้วยนิอ่อง
[*]มะตูม = บะปีน
[*]ส้มเขียวหวาน = ส้มเกลี้ยง เขียวหวาน
[*]น้อยหน่า = ม่ะหน้อแหน้ / น้อยแหน้
[*]บวบงู = ม่ะนอยงู
[*]แตงกวา = บะแต๋ง
[*]กล้วย = เชียงใหม่ เรียก ก้วยใต้ ลำปาง เรียก ก้วยลิอ่อง หรือ ก้วย โก๊ย
[*]กล้วยน้ำว้า = ก้วยใต้
[*]มะเขือเปราะ = บะเขือผ่อย
[*]มะเขือยาว = บะเขือขะม้า - - ออกเสียง ม่ะเขือขะม่า / ม่ะเขือหำม้า
[*]มะระขี้นก = บะห่อย
[*]พุทรา = หม่ะตัน
[*]ละมุด = หม่ะมุด
[*]ขนุน = หม่ะหนุน,บ่ะหนุน
[*]มะพร้าว = บะป๊าว
[*]ส้มโอ = บะโอ
[*]กระท้อน = บะตื๋น หมะต้อง
[*]มะปราง = บะผาง
[*]ฝรั่ง = บ่ะหมั้น,บะแก๋ว
[*]ฟักทอง = บะฟักแก้ว /บะน้ำแก้ว/น้ำแก้ว
[*]ฟักเขียว = บะฟักหม่น
[*]มะเขือเทศ = บะเขือส้ม
[*]กระท้อน = บะตึ๋น
[*]ตะไคร้ = ชะไคร
[*]มะแว้ง = บะแขว้งขม
[*]มะเขือพวง = บะแขว้ง /บ่ะแขว้งกุลา
[*]ผักตำลึง = ผักแคบ
[*]ชะพลู = ผักแค ใบปูนา ปูลิง
[*]ลูกยอ = หม่ะต๋าเสือ
[*]คึ่นช่าย = ผักกะพึน,กำพึน （กะปึน）
/uploads/allimg/2025/10/1081553812492580111.jpg
สัตว์ ภาษาเหนือ
[*]ลูกอ๊อด = อีฮวก
[*]ค้างคก = ค้างคาก กบตู่
[*]กิ้งก่า = จั๊ก-ก่า
[*]ปลาไหล = ปลาเอี่ยน ปลาเหยี่ยน
[*]จิ้งหรีด = จิ้กุ่ง,จิ้หีด
[*]จิ้งเหลน = จั๊ก-กะ-เหล้อ
[*]ปู = ปู๋
[*]ปลา = ป๋า
[*]ช้าง = จ๊าง
เครื่องใช้ภาษาเหนือ
[*]ถุงเท้า = ถุงตี๋น
[*]กระดุม = บะต่อม
[*]เข็มขัด = สายแอว สายฮั้ง
[*]รองเท้า = เกือก /เกิบ
[*]กรรไกร = มีดยับ มีดแซม
[*]ทับพี = ป้าก
[*]ช้อน = จ๊อน
[*]ยาสูบ = ซีโย
[*]ผ้าเช็ดตัว = ผ้าตุ้ม
[*]ผ้าห่ม = ผ้าต๊วบ
[*]รองเท้าฟองน้ำ = แค็บ
คำวิเศษณ์ และอื่นๆ
[*]โง่ = ง่าว
[*]ก็ = ก่
[*]ถึง = เถิง
[*]เช่น = เจ้น
[*]เป็น = เป๋น
[*]ไม่ = หมะ （เช่น หมะใจ๊ = ไม่ใช้）
[*]นะ = เน้อ （เช่น เน้อครับ = นะครับ）
[*]ร่ม หมายถึง （ร่มกันแดด-กันฝน） = จ้อง
[*]ร่ม หมายถึง ร่มเงา = ฮ่ม
[*]เหนียว = ตั๋ง
[*]ใหญ่ = หลวง （เช่น “หูหลวง“ = “หูใหญ่“）
[*]แบบนั้น อย่างนั้น = จะอั้น
[*]แบบนี้ อย่างนี้ = จะอี้
[*]ทุก = กุ๊ （เช่น กุ๊ๆ คน= ทุกๆคน）
/uploads/allimg/2025/10/8160960232305714511.jpg
คำกริยา ภาษาเหนือ
[*]กิน = กิ๋น
[*]กำปั้น หมัด = ลูกกุย
[*]ก่าย = ปาด อิง
[*]กางร่ม = กางจ้อง
[*]โกหก = วอก ขี้จุ๊
[*]โกรธ = โขด
[*]กลับ = ปิ๊ก （เช่น “เฮาปิ๊กบ้านละหนา“）
[*]ขี้เหนียว = ขี้จิ๊
[*]ขโมย = ขี้ลัก
[*]ขี่หลังคน （เกาะ） = เก๊าะ
[*]เครียด = เกี้ยด
[*]คิด = กึ๊ด
[*]เจ็บ = เจ๊บ
[*]จริง = แต๊ （เช่น “แต๊ก๊ะ“ = “จริงหรอ“）
[*]ใช้ = ใจ๊
[*]เด็ก = ละอ่อน
[*]ดู = ผ่อ
[*]ตกบันได = ตกคันได
[*]ทำ = ยะ （เช่น “ยะหยัง“ = “ทำอะไร“）
[*]เที่ยว = แอ่ว
[*]นั่งขัดสมาธิ = นั่งขดขวาย
[*]นั่งพับเพียบ = นั่งป้อหละแหม้
[*]นั่งไขว่ห้างเอาเท้าข้างหนึ่งพาดบนเข่า = นั่งปกขาก่ายง้อน
[*]นั่งยอง ๆ = นั่งข่องเหยาะ,หย่องเหยาะ
[*]นั่งลงไปเต็มที่ตามสบาย （โดยไม่กลัวเปื้อน） = นั่งเป้อหละเหม้อ, นั่งเหม้อ
[*]นั่งวางเฉย นั่งหัวโด่ = นั่งคกงก（ก๊กงก）
[*]พูด = อู้
[*]รู้ = ฮู้
[*]รัก = ฮัก
[*]ลื่นล้ม = ผะเริด
[*]วิ่ง = ล่น
[*]สวยจังเลยนะ = งามหลายน้อ
[*]สะดุด = ข้อง
[*]สวมรองเท้า = ซุบแข็บ
[*]สบายอกสบายใจ = ซว่างอกซว่างใจ๋
[*]เหนื่อย = อิด หม้อย
[*]เหรอ = ก๊ะ
[*]ห่วง = ห่วง （คำเมืองแท้ๆคือ อ่วง ว้อง หรือ ข๋าง）
[*]ให้ = หื้อ
[*]อยากอ้วก อยากอาเจียน = ใค่ฮาก
[*]อยาก = ไข
[*]อย่าพูดมาก = จ๊ะไปปากนัก
[*]อร่อย = ลำ
[*]อร่อยมาก = จ๊าดลำ
[*]อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง
[*]คิดไม่ออก = กึ๊ดหม่ะออก
[*]อย่าคิดมาก = จ๊ะไปกึ๊ดนัก
[*]อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง
[*]ทำไม = อะหยัง
ตัวอย่างประโยค
[*]ทำไมละ = อะหยังละ
[*]วันนี้หยังมางาม = วันนี้ทำไมสวยจัง
[*]มาเมินแล้วกา = มานานแล้วเหรอ
[*]รู้ได้ยังไง = ฮู้ได้จะใด
[*]พูดไปเรื่อย = ว่าไปเล่ย
[*]ไม่ได้ข่าวคราว = ดั้กแส้ป
[*]จะไปที่ไหน = จะไปตี๊ไหน
ภาษาเหนือ เกี่ยวกับ กลิ่น รส
[*]เหม็นโอ๊ง, เหม็นโอ่ = เหม็นเน่า
[*]จ๋างแจ้ดแผ้ด = จืดชืด
[*]ขมแก๊ก = ขมมาก
[*]ส้มโจ๊ะโล๊ะ = รสเปรี้ยวมาก
[*]ฝาดหยั่งก้นตุ๊ = รสฝาดมาก
ภาษาเหนือ เกี่ยวกับ คำด่า หรือ คำที่เพื่อนๆ ใช้หยอกล้อคุยกัน
[*]สลิด = ระริกระรี้
[*]สลิดอย่างวอก = ดัดจริต
[*]แฮ่น = ร่าน
[*]ขี้จุ๊ / ขี้วอก = โกหก
[*]จ๊าดหมา = ชาติหมา
[*]สึ่งตึง = ปัญญาอ่อน
[*]จะไปปาก = หุบปาก
[*]หยั่งวอก = ปลิ้นปล้อน, กลับกลอก
คำศัพท์ภาษาเหนือ อาหาร
[*]ปู๋อ่อง = ปูอ่อง เป็นอาหารที่ทำจากมันของปู โดยการเอามันของปูนาที่อยู่ในกระดอง เติมด้วยเครื่องเทศแล้วเอาไปย่าง
[*]ไส้อั่ว = ไส้อั่ว คำว่า “อั่ว“ หมายถึงการยัด หรือ การกรอก โดยนำหมูที่หมักด้วยเครื่องเทศไปยัดใส่ไส้อ่อนของหมู แล้วนำไปย่าง
[*]หน่ออั่ว = หน่ออั่ว เป็นอาหารที่นำเนื้อหมูยัดเข้าไปในหน่อไม้ แล้วนำไปทอด จะมีรสชาติของหน่อไม้และเนื้อหมู และเครื่องเทศที่เราหมักหมู ซึ่งจะหอมมากๆ
[*]หนังปอง = หนังพอง อาหารชนิดนี้จะคล้ายกับแคปหมู แต่หนังปองจะทำจากหนังวัว หรือ หนังควาย วิธีการทำจะคล้ายๆ แคปหมู โดยนำหนังไปตากให้แห้ง แล้วนำไปทอด
[*]แก๋งอ่อม = แกงอ่อม ภาษาเหนือคำว่า “อ่อม“ หมายถึงการนำไปตั้งไฟพอรุมๆ แกงอ่อมจึงต้องมีการนำไปตั้งไฟนานๆ เพื่อให้เนื้อเปื่อย โดยแกงอ่อมทางเหนือจะต่างจากอีสาน เพราะทางเหนือจะเน้นเนื้อเป็นหลักใส่ผักน้อย แต่ทางอีสานจะเน้นผัก
[*]แก๋งผักเฮือด = แกงผักเฮือด ซึ่งผักเฮือดในภาคอื่นๆ อาจจะเรียกว่าผักไกร ผักเลียบ ผักเลือด ซึ่งแต่ละภาคจะเรียกชื่อต่างกัน ทางภาคเหนือนิยมนำไปแกงใส่เนื้อหมู แล้วปรุงรสด้วยน้ำมะขามเปียก
[*]แก๋งผักหละ = แกงผักชะอม ภาษาเหนือ ผักหละ คือ ผักชะอม ทางเหนือจะนำมาแกงใส่เห็ด ใส่เนื้อตามชอบ
ตัวอย่างประโยค ภาษาเหนือน่ารัก เอาไว้บอกรักสำหรับหนุ่มๆ สาวๆ
[*]เปิ้นฮักตั๋ว = ฉันรักเธอ
[*]อ้ายฮักน้อง = พี่รักน้อง
[*]ฮาฮักคิงหนาบ่ะเปื้อน = กูรักมึงนะโว๊ยเพื่อน
[*]อ้ายลักเมาอี่น้อง = พี่แอบหลงรักน้อง
[*]อ้ายฮักน้องคนเดียว = พี่รักน้องคนเดียว
[*]ฮักไบ้ ฮักง่าว = รักมากมาย
[*]ฮักเสี้ยงขี้ = รักสุดใจ
[*]เปิ้นกึ๊ดเติงตั๋วหนา = ฉันคิดถึงเธอนะ
[*]ง่อม กึ๊ดเติง ถ้า = เหงา คิดถึง รอ
[*]สาวน้อยหน้าหมดต๋าใส = สาวน้อยหน้าใส
[*]เป็นแฟนกั๋นน่อ = เป็นแฟนกันนะ
[*]เป็นแฟนกั๋นบ๋อ = เป็นแฟนกันไหม
[*]ฮักตั๋วคนเดียว = รักเธอคนเดียว
[*]กึ๊ดเติงหาตั๋วกู้วัน = คิดถึงเธอทุกวัน
[*]บ่มีวันได ตี้เปิ้นจะบ่กึ๊ดเติงหาตั๋ว = ไม่มีวันไหน ที่ฉันจะไม่คิดถึงเธอ
[*]ฮักเตื้อแรก = รักครั้งแรก
[*]อ้ายฮักน้องมั่นทึ้ง = พี่รักน้องแน่นหนัก
[*]บอกฮัก = บอกรัก
[*]น่าฮัก = น่ารัก
[*]ตั้งแต่นี้ไป อ้ายจะฮักน้องคนเดียว = จากนี้ไป ฉันจะรักเธอคนเดียว
[*]ตั๋วเป็นแฟนเปิ้นแล้ว = เธอเป็นแฟนฉันแล้ว
[*]ฮักบ่มีวันต๋าย = รักไม่มีวันตาย
[*]นอนกอดกั๋น อุ่นจุ้นลุ่น = นอนกอดกัน อุ่นดีจัง
[*]ขอหยุบมือจิ่ม = ขอจับมือหน่อยนะ
[*]มอกอี้ก่ดีล้ำไป = แค่นี้ก็ดีเกินไป
[*]เปิ้นฮักตั๋วหนา = ฉันรักเธอนะ
[*]ฮักหม๊ดไจ๋ = รักหมดใจ
[*]ความฮักเป๋นอะหยัง ตี้สวยงาม = ความรักคือสิ่งสวยงาม
[*]เปิ้นฮักตั๋วคนเดียว จะบ่ฮักไผแหมแล้ว = ฉันรักเธอคนเดียว จะไม่รักใครอีกแล้ว
[*]อี่น้องคนนี้ น่าฮักขนาด = น้องสาวคนนี้ น่ารักมากมาย
[*]คนน่าฮัก ผ่อจะได ตึงบ่ก้าย = คนน่ารัก มองยังไง ก็ไม่เบื่อ
ตัวอย่างประโยค คำทักทายภาษาเหนือ
[*]สวัสดี๋คั๋บ ป้อแม่ปี้น้องทั้งหลาย = สวัสดีครับพ่อแม่พี่น้องทั้งหลาย
[*]สบายดีบ๋อ = สบายดีไหม
[*]เป๋นใดสบายดีบ๋อ = เป็นยังไง สบายดีไหม
[*]บ่อป๊ะกั๋นจ้าดเมิน = ไม่เจอกันนานเลย
[*]ไป๋ย่ะหยังอยู่ตี้ได๋ = ไปทำอะไรอยู่ที่ไหน
จากภาษาเหนือข้างบนในแต่ละหมวดนั้น เพื่อนๆ ลองมาอู้กำเมืองกันดูนะคะ และลองเอาไปอู้กับเพื่อนๆชาวเหนือกันค่ะ แล้วมาดูว่าเพื่อนคนเหนือจะฟังออกไหม
อ่านเพิ่มเติม
[*]พจนานุกรม Dictionary Online. ดิกชันนารี อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ
页:
[1]